تاریخ

1-نام سرزمین اولیه ایرانیان=آیرانه وئجه

2-تمدنهای مختلف فلات مرکزی=تمون اورارتور-تمدن آشور-تمدن ایلام

3-قدیمی ترین کتیبه ها که در آنها از مادها یاد شده=کتیبه های آشوری

4-مهمترین شهرآشوریها=نینوا

5-محقق بابل شناسی=ادوارد شی یرا

6-محل سکونت آقوام سومری=کلده

7-شهرهای مهم آکد=سیپ پار-کیش و بابل

8-منابع اصلی شناخت تمدن و فرهنگ فلات ایران=الواح سومری

9-نام قدیم ارمنستان=اورارتو

10-مهمترین منبع تاریخی مطالعه ایران پیش از هخامنشیان=کتیبه ها و آثار فرهنگی اورارتوها

11-کاوشهای تپه سیلک توسط این شخص انجام شد=رمان گیرشمن(هفتادویک دوره فرهنگی در تپه سیلک کشف شد)

12-پس از کشف این تپه هفت دوره تاریخی در آن کشف شد=گودین تپه

13-ویژگی معماری مادها=هنرمعماری صخره ای یا گوردخمه ها

14-اصطلاح خط میخی نخستین بار توسط این جهانگرد آلمانی به کار برده شد=انگلبرت کمپفر

15-قدیمی ترین کتیبه موجود به خط میخی=لوح طلایی آریارمن(جداعلای داریوش کبیر)درهمدان کشف شد

16-نخستین محقق ایرانی که مطالبی در مورد صرف و نحوخط آریان معروف به خط میخی نوشت=فرصت الدوله شیرازی

17-نخستین روایت مختصر و مفید در تاریخ نگاری ایران=لوحه طلایی آریارمن

18-نخستین رساله تاریخی ایرانیان=کتیبه داریوش بزرگ در بیستون(سندی بر دروازه آسیا)

19-کتیبه داریوش بزرگ را در تخت جمشید چه می نامند؟=تچر

20-مهمترین سنگ نبشته دوره هخامنشیان=کتیبه داریوش بزرگ در بیستون

21-نخستین حکومت ایرانی با نمادهای مدنی چند ملیتی=هخامنشیان

22-دوره تجدد مذهبی متعلق به این شاه بود=اردشیردوم

23-آخرین سنگ نبشته دوره هخامنشی=کتیبه اردشیرسوم در تخت جمشید

24-اهمیت الواح ایلامی تخت جمنشید=وضعیت اقتصادی و دارایی عصر داریوش را نشان می دهد

25-خط میخی نخستین بار توسط این قوم بکار رفت=سومریها

26-منابع اصلی مطالعه در مورد هخامنشیان=آثارمعماری و هجاری دوره هخامنشیان

27-مهمترین آثارمعماری و ساختمانی عصر هخامنشی=پاسارگاد-شوش و تخت جمشید

28-پاسارگاد=پایتخت کوروش و کمبوجیه

29-محوطه پاسارگاد=شامل دوبخش (آرامگاه کوروش و محوطه مقدس مذهبی)

30-کهنترین شهر باستانی ایران=شوش

31-مهمترین اثربارز دوره هخامنشی=کاخ آپادانا که به دست داریوش ساخته شد

32-کانون مذهبی هخامنشیان=تخت جمشید

33-پایتخت امپراتوری ایلام=شوش

34-بهترین حجاری هخامنشی=کاخ هدیش

35-تالار آیینه =کاخ تچر

36-شاهکارمعماری هخامنشی=آرامگاه صخره ای یا گوردخمه ها در نقش رستم

37-تئارخوس در سفرنامه اش کاخ کوروش را منطبق با کدام کاخ می داند؟=کاخ تااوکه

38-در فرهنگ آشوری چه چیزی را نگهبان می دانستند؟=پیکره جانوران خیالی

39-مهمترین یادگاری تاریخی ایران=حجاری داریوش در بیستون

40-منابع خارجی بررسی تاریخ هخامنشی=توسط نویسندگان یونانی-رومی و ارمنی نوشته شده است

41-محل تولد هرودوت(پدر تاریخ)=هالیکارناس

42-نظر ارسطو در مورد هرودوت=روش انشای هرودوت را می پسندد ولی اورا افسانه گو نامیده است

43-نظر توسیدید در مورد هرودوت=او هرودوت را نثر نویس دانسته است

44-نظر سیسرون در مورد هرودوت=هرودوت را پدر تاریخ دانسته ونوشته هایش را پر از افسانه می داند

45-مهمترین مورخ قدیمی از لحاظ سبک و روش تاریخ نگاری=توسیدید

46-نخستین نوشته تاریخی خارجی با استفاده از مدارک رسمی هخامنشی=تاریخ کتزیاس

47-گزنفن شاگرد که بود؟=سقراط

48-دو اثر معروف گزنفن=آناباسیس و کوروش نامه(سیروپدیا)

49-موضوع کوروش نامه =نشان دهنده تاثیر عمیق ایران نخامنشی در اندیشه و آرائ فیلسوفان یونان

50-پولی بیوس=نویسنده تاریخ پراگماتیک-هدف اصلی او نگارش تاریخ روم بود

51-دیودور سیسیلی=معاصر با ژولیوس سزار

52-اهمیت اثر پلینی=کتابش دایره المعارف علوم طبیعیدر عهد باستان عنوان می شود

53-اهمیت کنت کورتیوس=نوشته اوراباید تاریخ مفصل و جامع اسکندر مقدونی دانست

54-تاسیتوس=نوشته هایش از شاهکارهای ادبی روم محسوب می شودو معروفترین کتابش سالنامه است

55-پرکارترین مورخ یونانی=پلوتارخ

56-اثر معروف پلوتارخ=(حیات مردان نامی)-تالیفاتش 88رساله است

57-هدف پلوتارخ=مطالعه و بحث در اخلاق و رفتار اشخاص تاریخی است و شهرتش در مقایسه مردان تاریخی با یکدیگر است

58-آریان نیکومدی=مهمترین اثرش کتاب آناباسیس یا تاریخ  سفرهای جنگی اسکندر است

59-نوشته های این نویسنده توسط موسی خورنی نقل شده است=ماراپاس کاتینا

60-مهمترین روایت تورات از دوران هخامنشیان=کتاب دانیال نبی-کتاب اشعیاء-کتاب عزرا و نحمیا

61-قدیمی ترین پایتخت اشکانیان=شهر نسا در نزدیکی عشق آباد

62-کتیبه لاخ مزار در این شهر کشف شد=بیرجند

63-ظهور زرتشت در زمان این شاه بود=گشتاسب(ویشتاسب)

64-قدیمی ترین بخش اوستاو کهن ترین اثر ادبی ایران=گاهان(گات ها)

65-قدیمیترین سند ادبی ایران باستان=گاهان -که توسط زرتشت سروده شده و قدیمی ترین سرودهای ایرانی نیز هست

66-مهمترین و نخستین بخش اوستا=یسن ها

67-موبد موبدانزمان شاپور دوم ساسانی=آذرپاد مهراسپندان

68-تدوین خورده اوستا توسط چه کسی و در زمان کدام شاه انجام شد=آذرپاد مهراسپندان-در زمان شاپور دوم ساسانی

69-اولین سکه های هخامنشی=معروف به سکه های شاهی و توسط داریوش ضرب شد

70-سکه های دوره اشکانی=نقره بود(شکل shekel)-واحد پول اشکانی درهم بود

71-نخستین بار در این دوره خط پهلوی اشکانی در سکه ها بکار رفت=دوره سلطنت بلاش

72-کتیبه های رسمی=قدیمی ترین آن متعلق به اردشیر ساسانی-متاخرین آن کتیبه مهرنسه(قرن پنجم میلادی)

73-کتیبه شاپور اول در نقش رجب=مثل کتیبه اردشیربابکان استفقط نام شاپور جای آن را گرفته است

74-کتیبه شاپور اول در حاجی آباد=درنقش رستم است-متن آن منبع اصلی برسی طبقات اجتماعی و سیسی دوره ساسانیان است.

قدیمی ترین سند ادبی ایران باستان=گاهان -که توسط زرتشت سروده شده و قدیمی ترین سرودهای ایرانی نیز هست

مهمترین و نخستین بخش اوستا=یسن ها

موبد موبدان زمان شاپور دوم ساسانی=آذرپاد مهراسپندان

تدوین خورده اوستا توسط چه کسی و در زمان فرمانروایی کدام پادشاه انجام شد؟آذرپاد مهراسپندان-درزمان شاپور دوم ساسانی

اولین سکه های  هخامنشی=معروف به سکه های شاهی و توسط داریوش ضرب شد

سکه های دوره اشکانی=نقره بود(شکل shekel)-واحد پول اشکانی درهم بود

نخستین بار خط پهلوی اشکانی در سکه ها در زمان این شاه بکار رفت=دوره سلطنت بلاش

کتیبه های رسمی=قدیمی ترین آن متعلق به اردشیر ساسانی-متاخرین آن کتیبه مهرنسه(قرن

پنجم میلادی)

جتماعی و سیاسی دوره ساسانیان است

75-عامل اجرای سیاست رسمی اتحاد دین و دولت=کتیبه های کریتر

76-کتیبه شاپور در کعبه زرتشت=مقدمه آن شامل شاپور و ذکر نسب او می باشد

77-کتیبه مهرنرسی در فیروزآباد=پلی است در فیرزآباد که هدف اصلی نگارش این کتیبه یادبود بنای این پل بود

78-کتیبه های خصوصی=آنهارا کتیبه های عمودی نیز می گویند

79-کتیبه بیستون و کنگاور=روی این کتیبه ها کلمه مزداکردو پیروز نقش بسته است

80-کتیبه قلعه بهمن=مربوط به تعمیر قلعه به دستور حازم بن محمد جنابه است

81-کتیبه های پهلوی در کلیسای هندوستان=برروی صلیب نوشته شده است

82-کتیبه های غار کانهری=در غار بودایی کانهریدر نزدیکی بمبئی هندوستان

83-کتیبه روی چوب صندل=در معبد بودایی درژاپن یافت شد

84-کتیبه های سنگ مزار=کتیبه های کازرون و نیشابور-کتیبه استانبول-کتیبه سیان در چین

85-سکه های ساسانی=روی سکه تصویر نیم رخ پادشاه-پشت سکه نقش آتشگاه-دورسکه نقطه چین-جنس سکه از طلا

86-پایتخت عصر ساسانی=شهرفیروزآباد

87-اولین نمونه معماری چهارگوش=با استفاده از گنبد و گوشواره های جانبی و دارای نقش تقارنی دقیق متعلق به دوران اردشیر است

88-بنای بیشابور=در حاشیه رودخانه ای به نام بیشابور  قرار دارد که سبک معماری آن مشابه سبک هخامنشی است

89-مهمترین بنای شهر بیشابور=معبدآناهیتا

90-کاخ سروستان=شبیه کاخ فیروزآباد است-این سبک معماری بعدها در مساجد اسلامی مورد استفاده قرار گرفت

91-کاخ قصر شیرین=خسرو دوم آنرا برای شیرین ساخته است

92-ایوان مدائن(کاخ تیسفون)=معروف به طاق کسری-متعلق به دوره خسرو انوشیروان-یکی از نمونه های عالی معماری ساسانی

93-آتشکده ها=بیشترین آتشکده ها در فارس و بخشهای جنوبی آیران دیده می شوند

94-پهلوی=واژه ای است از فارسی باستان و نام سرزمین و قومی است در زمان هخامنشیان

95-کتاب مقدس ایرانیان در قرون اول اسلامی=زند اوستا(اوستا و زند) به معنی آفرینش بنیادی

96-بندهشن=توین کننده اش فرنبع بود و درباره نحوه آفرینش جهان است

97-دینکرد=به معنی تالیف دینیو بزرگترین اثر زرتشتی است که به آن دانشنامه مزدیسنا می گویند

98-گزیده های زادسپرم=نوسنده اش از روحانیون زرتشتی بوده و در قرن سوم هجری می زیسته است

99-دادستان دینی=اهمیت این کتاب این است که می توان از محتوای آن به وضعیت فکری زرتشتیان در قرون اولیه اسلامی پی برد-در این کتاب از متون دینی برای پاسخگویی به پرسش استفاده می شود

100-روایات پهلوی= اهمیتش بخاطر داشتن مطالب اساطیری و آیینی ایران است

101-گجستک ابالیش=کتاب مناظره یک زرتشتی تازه مسلمان شده با روحانی زرتشتی در حضور مامون،خلیفه عباسی است.اهمیت کتاب در شناسایی وضعیت فکری و فلسفی زرتشتیان در قرن سوم هجری است

102-شکند کمانیگ وزراء=یا گزارش گمان شکن-نویسنده پیرو کتاب دینکرت است-محتوای کتاب اشاره به عقاید معتزله دارد

103-زند و هومن یسن=شامل حوادثی است راجع به آینده ملت و دین ایران-این کتاب مجموعه ای از آگاهی تاریخی و فلسفیو دینی درباره دین زرتشت و پیروان آن در قرون اولیه اسلامی است

104-جاویدان خرد=ابن مسکویه متن عربی آن را نوشته و می گوید این کتاب مجموعه ای از حکمت باستان است

105-عهد شاپور و پسرش هرمز=تمامی متن عهد شاپور نصایح مختلف پیرامون مسائل کشورداری است ومجموعه ای ارزشمند از آداب مملکت داری ساسانیان است

106-کارنامه انوشیروان=ترجمه عربی آن را ابن مسکویه انجام داده  -این کتاب سرکذشتنامه سیاسی انوشیروان است

107-مهمترین منابع تحقیق درباره حکومت اردشیر ساسانی =نامه تنسر که ابن اسفندیار آن را از عربی به فارسی ترجمه کرده است

108-نویسنده تاریخ طبرستان=ابن اسفندیار

109-تنها اثر کامل تاریخی به زبان پهلوی=کارنامه اردشیر بابکان(کارنامه اردشیر بابکان شباهت بسیاری به به محتوای شاهنامه دارد)

110-شهرستانهای ایران=این رساله یکی از منابع اصیل بررسی جغرافیایتاریخی ایران در دوره ساسانی است

111-کهن ترین تعزیه نامه و نمایشنامه ایرانی=یادگار زریران

112-مادیان هزار دادستان=تشریح قضایای حقوقیبر اساس متون دینی زرتشت است

113-مهمترین اثر تاریخی دوره ساسانی وتاریخ رسمی ایران=خدای نامه  -که به وسیله ابن مقفع به عربی ترجمه شد

114-قدیمی ترین روایت حماسی ایران=یادگار زریران

115-روایات امید اشوهشیان=رساله ای فقهی-مجموعه ای از قوانین و موازین شرعی زرتشتی

116-کلیله و دمنه =ابن مقفع آنرا به عربی ترجمه کرده -رودکی آنرا به نظم کشید و یکی از میراثهای گرانبهای عصر ساسانی محسوب می شود

117-اسکندرنامه=کالیس تنس مولف آن بودهو نسبت اسکندر را به آخرین پادشاه هخامنشی یعنی داریوش می رساند

118-داراب نامه=روایت ایرانی اسکندر مقدونی است

119-تاجنامه=معروفترین این کتابها کتاب التاج نوشته  جاحظ است

120-درخت آسوریک=نام داستانی است منظوم-از منابع معدود دوره اشکانی-از متون قدیمی بین النهرینگرفته شده-متن آن در بردارنده بسیاری از واژه های فرهنگی و اجتماعی عصر اشکانی و ساسانی است

121-متون مانوی=به زبان آرامی که زبان مادری مانی بود نوشته شده است

122-شاپورگان=کتاب مانی است-در آن مطالب مربوط به مبداء و معاد نوشته شده  و از جمله نوشته هایی است که به غیر از زبان آرامی نوشته شده است

123-زبور=مجموعه دعاهایی است که به زبان قبطی نوشته شده استو تالیف شخص مانی است

124-ارژنگ=کتاب معروف مانی است که بصورت نقاشی است

125-رازها=ابن ندیم این کتاب را سفر الاسرار ثبت کرده است

126-غولان=ابن ندیم و یعقوبی از این کتاب با عنوان سفرالجباره هذکر کرده اند

127-نویسنده یونانی که در جنگ ایران و رومدر زمان شاپور حضور داشت؟=(آمیس مارسلین)کتابش در مورد مرزها و ایالات ایران است

128-پروکوپیوس=در کتاب تاریخ جنگها شرح مفصل روابط ایران و روم درددوره ژوستی نین  آورده است

129-آگاثیاس اسکولاتسیکوس=موضوعش وضعیت ایران در زمان انوشیروان است-از معدود منابع خارجی که متکی به اسناد رسمی داخلی ایران است

130-برجسته ترین مورخ ارمنی و پدر تاریخ ارمنستان=موسی خورنی بود که از جانب ساهاگ باگراتونی امیر ارمنستان مامور نگارش تاریخ ارمنستان شد

131-نظر موسی خورنی در مورد ایران=اونسبت بهه ایران نگرشی ضد ایرانی داشت

132-تاریخ ارمنستان آگاتانجلوس=او نخستین کتاب تاریخ ارمنستان را نوشت که بیانگر اندیشه های روحانیون ارمنی است و یکی از منابع مطالعه روابط ایران و ارمنستان در دوره اشکانی و ساسانی است

133-آثارسریانی پیرامون شرح حال اولیا و قدیسان=کتاب اعمال شهدای مسیحی

134-موضوع کتاب اعمال شهدای مسیحی=منشاء آگاهی مورخین از وضعیت مسیحیان ایران در دوره ساسانی است

منابع تاریخی دوره اسلامی

135-یعقوبی=قدیمی ترین تاریخ عمومی جهان به زبان عربی تاریخ یعقوبی است-کتاب دیگرش به نام البلدان در علم جغرافیاست

136-محققین برای چه یعقوبی را ستوده اند؟به جهت امانت داری علمی و اطلاعات اختصاصی و دقیق او

137-دینوری=نویسنده کتاب تاریخی اخبارالطوال-از این کتاب به طور مستقل می توان در مطالعات دوره ساسانی استفاده کرد

138-طبری=مهمترین اثرش تاریخ الرسل و اتلملوک-مهمترین منبع تاریخی اش خدای نامه -سیرالملوک هم نام دارد

139-نظر کولسینکف در مورد طبری=او کتاب طبری را اثری می داند که در آن  سنتهای کلاسیک تاریخ نویسی به اوج خود رسیده است

140-پرکارترین علمای اسلامی=مسعودی-کتابش تاخبارالزمان که در 30 جلد تدوین شده است

141-حمزه اصفهانی=نوشته های معروفش(سنی ملوک الارض و الانبیا)

142-مهمترین ویژگی حمزه اصفهانی=استفاده او از روایات و نسخه های گوناگون خدای نامه است

143-بلعمی=تاریخ بلعمی نخستین متون فارسی تاریخی بعد از اسلام است-بعد از شاهنامه از اولین آثار فارسی است-تاریخ بلعمی را اثری فارسیو ایرانی می دانند

144-بلاذری=متن معاهدات حکام و سران نظامی محلی ایرانی با سرداران عرب مسلمان در این کتاب آمده است

145-ابن بلخی=کتابش قدیمی ترین تاریخ منثور مستقل  فارسی در مورد سلسله های ایران پیش از اسلام است

146-ثعالبی=کتاب (غروراخبارملوک الفرس و سیرهم) از اوست که در زبان و فصاحت کلام همانند شاهنامه فردوسی است.

موفق باشید.....